Poternli Sur

Poternlerden biri kazımı sırasında

Poternli Sur'un poternlerinden (=Tünel) birinin girisi

Poternli Sur Hattuşa'nın en eski surudur. Bu sur bugün Aşağı Şehir olarak adlandırılan eski Hitit şehrini güney ve batıdan koruyordu. Vadiyi izleyen sur Büyükkale kral sarayına doğru çıkar. Üzerine surun inşa edildiği yığma toprak set yoldan belirgin olarak görülebilir. Sur hemen hemen tüm Hitit surlarında olduğu gibi sandık duvar tekniğinde tasarlanmıştır: kalın iç ve dış duvar ve bu iki duvarı birleştiren belirli aralıkla konmuş dik ara duvarlar. Bu şekilde aralarda oluşan sandıklar toprakla dolduruluyordu. Toplam genişliği yaklaşık 8 metre olan duvar, yaklaşık 12-20 metrede bir kulelerle donatılmıştı.

Duvarın altında 8 adet Potern denilen tünel uzanıyordu. 70 ve 180 metre aralıklarla inşa edilmis poternlerin hepsi bugün toprakla dolmuştur ve yalnızca girişleri görülebilir. Yalancı tonoz tekniğiyle yapılan bu tüneller, Yerkapı'daki içine bugün de girilebilen poternle aynıdırlar. Poternlerin işlevi hakkında ancak tahmin yürütmek mümkündür. Önceleri poternler düsmanı arkadan gizlice çevirmeye yarayan geçitler olarak düşünülürdü. Potern kelimesi de latince posterula= arka kapı, yan kapı'dan türemiştir. Ancak yukarıdaki yorum yetersizdir, çünkü gizli çıkış kapılarının daha iyi kamufle edilmesi gerekirdi ve buradaki örneklerdeki gibi uzaktan bile rahatça seçilebilecek şekilde yapılmazdı.